Najczęstsze pytania o antykoncepcję i najbardziej
wiarygodne odpowiedzi.

Praktycznie każda kobieta w jakimś momencie życia szuka idealnego sposobu zapobiegania ciąży. Ale nawet, gdy już go wybierze, zwykle ma mnóstwo pytań o to, czy jest bezpieczny i jak go właściwie stosować, żeby działał naprawdę skutecznie. Najlepiej na wszystkie wątpliwości odpowie oczywiście ginelokog, jednak nie zawsze podczas wizyty jest wystarczająco dużo czasu, by otrzymać wyczerpującą odpowiedź. Pewnie stąd tak wiele emaili i tematów na forum dyskusyjnym dotyczacych antykoncepcji. Oto pytania powtarzające się najczęściej oraz wyjaśnienia.

Udowodniono, że dla kobiety najbezpieczniejszą metodą antykoncepcji jest dwuskładnikowa pigułka hormonalna. Od jakiegoś czasu hitem na świecie jest pierścień Nuva Ring, który działa podobnie jak pigułki i jest równie skuteczny. Na lato, zwłaszcza jeśli kobieta wybiera się do krajów tropikalnych, nie polecam plastrów antykoncepcyjnych, ponieważ nie powinny być one stosowane w temperaturze powyżej 40 stopni. Uwaga! Zalecane jest szczególnie młodym osobom dodatkowo stosowanie prezerwatyw. Tylko one chronią bowiem przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

1.
Czy to prawda, że są pigułki antykoncepcyjne, które pomagają schudnąć, a niektóre nawet działają jak afrodyzjaki?

Odpowiedź: To raczej chwyt reklamowy. W najnowszych tabletkach stosuje się wprawdzie hormony, które zapobiegają zatrzymywaniu wody w organizmie, zatem przyjmowanie takich tabletek może spowodować nieznaczną utratę wagi. To właśnie reklamowane jest jako odchudzanie. Podobnie sprawy się mają, jeśli chodzi o działanie pobudzające libido. U niektórych kobiet fakt zatrzymania owulacji powoduje spadek ochoty na seks, ale u innych wręcz odwrotnie: brak lęku przed ciążą sprawia, że są bardziej chętne.

Rada: Jeśli twoja pigułka znacznie obniża ci libido albo sprzyja tyciu, skonsultuj się z lekarzem, by zamienić ją na inną.

Aż 65 procent nieplanowanych ciąż jest wynikiem niepowodzenia antykoncepcji. Najważniejsze przyczyny to niewłaściwie dobrana metoda i błąd kobiety (np. pominięcie pigułki).



Przy wyborze metody antykoncepcji najwięcej kobiet zwraca uwagę na to, by była ona skuteczna (54 procent) i bezpieczna dla zdrowia, czyli bez skutków ubocznych (17 procent).

2.
Jakiś czas temu w aptekach pojawił się nowy środek antykoncepcyjny: krążek dopochwowy Nuva Ring. Czy warto zrezygnować z pigułki i zamienić ją na ten krążek? Jak się go zakłada?

Odpowiedź: Pierścień Nuva Ring działa podobnie jak pigułka i ma też taką samą skuteczność antykoncepcyjną. Podstawowa różnica jest taka, że hormony uwalniane są bezpośrednio w pochwie i w ten sposób omijany jest przewód pokarmowy, co powoduje, że dawka leku we krwi jest minimalna, no i oczywiście nie trzeba pamiętać o codziennym przyjmowaniu tabletki. Pierścień umieszcza się samodzielnie. Pozostaje on tam przez trzy tygodnie, a potem powinien zostać wyjęty (w tym samym dniu tygodnia, w którym włożono np. w sobotę). Po kolejnych siedmiu dniach (w tym czawystępuje krwawienie) należy włożyć nowy pierścień. Kobiety sądzą, że podczas współżycia jest on właściwie niewyczuwalny. Zdarza się (choć bardzo rzadko), że wypadnie, wtedy wystarczy go wypłukać i włożyć ponownie.

Rada: Przed zastosowaniem pierścienia (podobnie jak pigułki) należy pójsć do ginekologa i wykonać zalecone przez niego badania, żeby otrzymać receptę.

3.
Jaki wpływ na przyszłą ciążę (i dziecko) może mieć długotrwałe stosowanie hormonów?

Odpowiedź: Hormony zawarte w pigułce antykoncepcyjnej nie kumulują się w organizmie. Nie ma więc żadnego niebezpieczeństwa dla ewentualnej ciąży. Już w następnym miesiącu po odstawieniu tabletek powinien wrócić właściwy cykl miesiączkowania, a więc także płodność. Antykoncepcja nie wpływa również na częstość ciąży bliźniaczej.

Rada: Czasem powrót do płodności przedłuża się do 3-4 miesięcy i nie jest to powód do niepokoju. Jeśli jednak po tym czasie cykl nie powróci, idź do lekarza.

4.
Co robić, gdy konieczne jest przyjmowanie antybiotyków, które podobno osłabiają działanie pigułki?

Odpowiedź: Większość antybiotyków przyjmowanych doustnie rzeczywiście zmniejsza działanie tabletek antykoncepcyjnych. Wszystko zależy od tego, w którym dniu cyklu zaczyna się przyjmowanie antybiotyku. Najbezpieczniej jest rozpocząć kurację w drugiej połowie cyklu (po 14 dniu).

Rada: W trakcie długotrwałego przyjmowania antybiotyku (ponad 2-3 tygodnie) warto stosować dodatkowe metody antykoncepcji (np. prezerwatywa), aż do momentu zakończenia antybiotykoterapii.

5.
Czy to prawda, że kobiety z nadwagą nie mogą stosować plastrów antykoncepcyjnych?

Odpowiedź: To zależy od tego, jak duża jest nadwaga. Producent nie gwarantuje pełnej skuteczności plastrów u kobiet ważących powyżej 90 kg, ponieważ większa ilość tkanki tłuszczowej może powodować gorsze wchłanianie hormonów.

Rada: Jeśli ważysz więcej niż 90 kg, schudnij albo wybierz inną metodę antykoncepcji.

6.
Czy to normalne, że w czasie przyjmowania pigułek zdarzają się częste krwawienia międzymiesiączkowe?

Odpowiedź: Najwięcej przypadków plamień w środku cyklu odnotowuje się w drugim miesiącu stosowania tabletki i to jest w zasadzie normalne. Potem jednak powinny one stopniowo ustępować.

Rada: Jeśli plamienia zdarzają się nadal, warto spróbować zmienić tabletkę na taką, która ma inny skład hormonany i odczekać 2-3 miesiące. Gdy problem nie minie, trzeba zrobić szczegółowe badania.

7.
Czy stosowanie środków odchudzających tub przeczyszczających zmniejsza skuteczność działania pigułek antykoncepcyjnych?

Odpowiedź: Preparaty te zwykle zaburzają wchłanianie, a to rzeczywiście może ograniczyć efekt antykoncepcyjny. Jeżeli przyjmowane środki zalecane są przez lekarza, zawsze należy go poinformować o stosowaniu antykoncepcji doustnej. Wtedy może on zasugerować zmianę metody przyjmowania hormonów na przezskórną (plastry) lub dopochwową (Nuva Ring).

Rada: Nie stosuj preparatów przeczyszczających na własną rękę. W przypadku uporczywych zaparć poradź się lekarza.

8.
Po jakim czasie regularnego przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych trzeba zrobić przerwę, aby oczyścić organizm?

Odpowiedź: Nowoczesne preparaty są bezpieczne w czasie długotrwałego stosowania. Nie ma więc konieczności robienia przerw. Warto tylko pamiętać, że po wielu latach stosowania antykoncepcji powrót do płodności może być nieco wydłużony (patrz pyt. 3).

Rada: Biorąc pigułkę, pilnuj terminów badań konrolnych u ginekologa i wykonuj wszystkie zlecone przez niego badania. Regularnie, co rok powinnaś robić USG piersi i jajników, cytologię, kontrolę parametrów funkcji wątroby, morfologię i ocenę układu krzepnięcia krwi.

9.
Czy jeśli zdecyduję się na branie pigułek antykoncepcyjnych, naprawdę będę musiała rzucić palenie? Dlaczego? Czym to grozi?

Odpowiedź: Palenie, podobnie jak antykoncepcja hormonalna, zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Powoduje bowiem uszkodzenie komórek śródbłonka, które wyściełają naczynia krwionośne od wewnątrz, co w konsekwencji może doprowadzić do zawału serca, udaru mózgu czy mikrozatorowości płucnej.

Rada: Jeśli masz ponad 35 lat i chcesz zacząć brać pigułkę, powinnaś rzucić palenie papierosów. Młodsze kobiety również do tego zachęcam, choć u nich ryzyko chorób układu krążenia jest mniejsze.

Co robić, gdy zdarzy się wpadka?

Jeśli miałaś stosunek w okresie płodnym i np. pękła prezerwatywa, możesz od czasu do czasu skorzystać z tzw. antykoncepcji awaryjnej. Jest ona skuteczna pod warunkiem, że od współżycia minęło mniej niż 3 doby (72 godziny). Są dwa preparaty tego typu (zawierają jedną lub dwie tabletki z bardzo wysoką zawartością hormonów). Obydwa są sprzedawane wyłącznie na receptę.

10.
Podobno jest już metoda antykoncepcyjna dla mężczyzn, która polega na podgrzewaniu jąder przez USG. Czy jest bezpieczna i odwracalna?

Odpowiedź: Jądra do prawidłowej produkcji plemników rzeczywiście potrzebują temperatury niższej o kilka stopni, niż panująca we wnętrzu całego organizmu. W wyższej zmniejsza się ich zdolność do wytwarzania plemników - spada zarówno ich liczba, jak i zdolność do zapłodnienia. Stąd prawdopodobnie przekonanie, że może to być skuteczna metoda antykoncepcji.

Rada: Metoda USG, która związana jest z podgrzewaniem jąder jako ubocznym efektem fali ultradźwiękowej, nie jest raczej skuteczna, stąd odradzam jej zastosowanie.

11.
Czy na pewno można bezpiecznie stosować pigułkę antykoncepcyjną w czasie karmienia piersią? Czy hormony w niej zawarte nie zaszkodzą małemu dziecku?

Odpowiedź: W tym okresie nie wolno stosować normalnej dwuskładnikowej pigułki ze względu na zawarty w niej estrogen. Można brać wyłącznie pigułkę zawierającą jeden hormon - progestagen. Udowodniono, że wprawdzie w niewielkim stopniu przenika on do mleka, jednak jest bezpieczny dla zdrowia dziecka.

Rada: Pigułkę można zacząć brać już miesiąc po porodzie (niektórzy lekarze zalecają odczekanie 6 tygodni). Należy ją przyjmować stale, bez siedmiodniowych przerw.

12.
Jaka pigułka jest najlepsza dla nastolatki? Czy po jakimś czasie trzeba ją zmienić na taką, która jest przeznaczona dla starszych kobiet?

Odpowiedź: Nie ma w zasadzie podziału na pigułki dla młodszych i starszych kobiet. Lekarz dobierając najlepszy preparat bierze pod uwagę nie tylko wiek, ale również wiele różnych czynników, między innymi wagę czy też rodzaj miesiączek (skąpe, obfite, bolesne). U młodych osób często dobiera się pigułkę także ze względu na jej dodatkowe działania np. poprawę cery przez likwidację trądziku.

Rada: Zawsze trzeba odczekać 2-3 cykle, by organizm mógł przyzwyczaić się do pigułki. Ale jeśli okaże się, że jest źle tolerowana, trzeba skonsultować się z lekarzem i szukać innych preparatów.

Rady dla zapominalskich

Według badań, co piąta kobieta stosująca doustne tabletki antykoncepcyjne zapomina o przyjęciu dwóch lub więcej pigułek na cykl. Aż co druga pomija jedną tabletkę w miesiącu. Oto szczegółowe wskazówki, jak postępować w takich przypadkach:



Co robić, gdy dziewczyna zapomni pigułki

Pokrewne artykuły

  • Plaster antykoncepcyjny Lisvy

    Plastry Lisvy to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny w postaci tzw. systemu transdermalnego - plaster, o powierzchni 11 cm2 zawiera 2,1 mg gestodenu i 550 µg etynyloestradiolu, które stopniowo uwalnia do organizmu kobiety przez okres 7 dni...

  • Jak zachodzi się w ciążę - zapłodnienie

    Kiedy komórka jajowa uzyskuje dojrzałość, następuje owulacja, określana też jako jajeczkowanie. Owulacja polega na pęknięciu pęcherzyka i wyrzuceniu komórki jajowej z jajnika do jajowodu. To właśnie ten moment decyduje o możliwości zajścia w ciążę...

  • Podróż plemnika

    Z chwilą ejakulacji około 350 mln plemników rozpoczyna swoją niebezpieczną podróż przez drogi rodne kobiety, padając ofiarą licznych przeszkód na swojej drodze. Z 500 plemników ciasno otaczających komórkę jajową tylko jeden zdoła pokonać jej otoczkę...

  • Antykoncepcja - Z wyboru, a nie z przypadku

    Wbrew pozorom ANTYkoncepcja nie oznacza działań skierowanych przeciwko naturze. Metody planowania rodziny pozwalają na przemyślany wybór czasu, w którym ma nastąpić poczęcie. W końcu pojawienie się dziecka to najważniejszy moment w życiu każdego człowieka...

  • Pigułki antykoncepcyjne

    Doustne pigułki antykoncepcyjne są jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży oraz jedną z najpopularniejszych metod planowania rodziny stosowanych przez kobiety. Pigułki nadają się dla większości kobiet w wieku rozrodczym...

  • Seks bez obaw - poradnik antykoncepcji

    Zawarte w tym poradniku artykuły dotyczą problemu fizjologii zapłodnienia oraz metod zapobiegania ciąży...